De trein in Laos

De trein in Laos doet Vientiane-Luang Prabang in minder dan 2 uur. Dezelfde rit kostte je vroeger 8 tot 10 uur in een bus over bergwegen waar je maag geen fan van was. De Laos-China spoorlijn is daarmee de grootste verandering voor backpackers in Laos van de afgelopen tien jaar, en veel routeadvies dat je online vindt is nog geschreven alsof hij niet bestaat.

Er zijn wel twee dingen die je moet weten voordat je je route eromheen plant: de stations liggen ver buiten de stad, en een ticket bemachtigen is een sport op zich. Allebei prima te doen, zolang je het van tevoren weet.

Wat is de Laos-China spoorlijn precies?

Een hogesnelheidslijn van ruim 1000 kilometer tussen Kunming in China en Vientiane, open sinds december 2021. Voor jou als reiziger is vooral het Laotiaanse stuk interessant: Vientiane, Vang Vieng, Luang Prabang en Muang Xay liggen allemaal aan de lijn, met Boten als grensstation richting China. De snelle treinen heten Lane Xang en zien eruit alsof ze per ongeluk in Laos zijn afgeleverd: gloednieuw, rood-blauw-wit, en punctueler dan alles wat je verder in het land gaat meemaken.

Naast de snelle treinen rijdt er ook een langzame trein op hetzelfde traject. Die doet er ongeveer een uur langer over en daar gaan we het bij de prijzen nog even over hebben, want dat is de budget-hack die de meeste reisgidsen overslaan.

Wat kost de trein van Vientiane naar Luang Prabang?

Voor de snelle trein betaal je in tweede klas 330.000 kip, omgerekend zo'n €14. Eerste klas kost 522.000 kip (ongeveer €22) en business 975.000 kip (ongeveer €41). Tweede klas is prima: schoon, ruim genoeg en je zit er nog geen 2 uur in. Het prijsverschil naar eerste klas is het op dit traject simpelweg niet waard.

De langzame trein is het geheime menu: een hard seat kost 234.000 kip, een tientje ongeveer. Je doet er een uur langer over en het zitcomfort is naar z'n naam vernoemd, maar je betaalt een derde van wat de mensen twee perrons verderop betalen. Er is ook een soft sleeper voor 579.000 kip (zo'n €25), al is een slaapplek voor een rit van 3 uur vooral grappig.

Prijzen schommelen met de wisselkoers, dus zie de eurobedragen als richtlijn. Check de actuele prijzen bij het boeken.

Tickets kopen: het echte avontuur

Hier gaat het mis bij de meeste mensen. De verkoop opent namelijk pas een paar dagen voor vertrek (reken op 3 tot 7 dagen, in het hoogseizoen vanaf 06:30 's ochtends), en in december tot februari zijn populaire treinen soms dezelfde ochtend nog uitverkocht. Weken van tevoren "even je trein boeken" zoals je dat thuis doet, bestaat hier officieel niet.

Je hebt drie opties:

1. De LCR Ticket-app (iOS en Android), het officiële kanaal. Registreren met paspoort en e-mail, betalen met Visa of UnionPay. Jarenlang had je een Laotiaans telefoonnummer nodig om een account aan te maken, wat neerkwam op eerst een lokale simkaart scoren. Inmiddels zijn er meldingen dat registreren vanuit het buitenland ook werkt, maar de ervaringen zijn gemengd. Reken er niet blind op en regel anders gewoon een goedkope Unitel-sim, die wil je toch al hebben.
2. Het loket op het station of het stadskantoor in Vientiane. Neem contant geld in kip mee, zeker bij het stadskantoor, want op je creditcard moet je hier niet rekenen. Werkt prima buiten het hoogseizoen, maar je moet er wel fysiek heen, en het station ligt niet naast de deur (daarover zo meer).
3. Een reseller of je guesthouse. Sites als 12go en Baolau, of gewoon de balie van je accommodatie, regelen het tegen een toeslag. Let op: ook zij kunnen pas bevestigen zodra de officiële verkoop opent. Je betaalt dus extra voor het uit handen geven van de stress, niet voor een gegarandeerde plek weken vooraf.

Nog twee dingen. De naam op je ticket moet exact overeenkomen met je paspoort, en dat paspoort heb je nodig bij het boeken én bij het instappen. Je ticket is een QR-code die onderweg drie keer gescand wordt: bij de check-in, bij het instappen en bij het uitstappen. Raak 'm dus niet kwijt voor je het station uit bent.

Het station ligt niet waar je hoopt

"2 uur trein" klinkt als 2 uur reizen. Deur tot deur ben je eerder een halve dag kwijt, en dat komt door de stations. Het station van Vientiane ligt zo'n 15 kilometer buiten het centrum: een taxi kost ongeveer €13-15 en doet er een half uur over, of je pakt bus 28 vanaf het centrale busstation voor 25.000 kip, die ongeveer 90 minuten voor elke trein vertrekt. In Luang Prabang ligt het station 12 kilometer van de oude stad; daar staat een gedeelde minivan klaar voor een vaste prijs van 40.000 kip per persoon, die je in het centrum bij het postkantoor afzet. Privé kan ook, voor 150.000 tot 200.000 kip via je hotel.

Tel het even op: transfer heen, minimaal een half uur tot een uur van tevoren aanwezig zijn voor de security, 2 uur trein, transfer terug. Nog steeds twee keer zo snel als de bus en tien keer comfortabeler, maar plan er geen krappe aansluiting op.

Security: strenger dan op menig vliegveld

De stations zijn gebouwd als vliegvelden en gedragen zich er ook naar. Bij de ingang staat een scanner, en die is niet voor de sier: messen, alcohol en alles wat ontvlambaar is wordt in beslag genomen. Dat laatste is ruimer dan je denkt, want ook handgel en insectenspray sneuvelen er geregeld. Vloeistoffen vallen onder een 100 ml-regel, powerbanks mogen tot 100 Wh, en vapes zijn helemaal verboden. Stop wat je wilt houden diep in je backpack en neem geen vape mee.

Wees minimaal 30 tot 60 minuten voor vertrek binnen, in het hoogseizoen ruimer. De trein zelf vertrekt vervolgens op de seconde. Het contrast tussen deze gloednieuwe stations en de rest van Laos is eerlijk gezegd een beetje surrealistisch, maar dat went snel.

Vang Vieng als tussenstop

De trein maakt het makkelijker dan ooit om Vang Vieng mee te pakken tussen Vientiane en Luang Prabang. Vanaf Luang Prabang ben je er in 50 tot 70 minuten, voor zo'n 258.000 tot 350.000 kip in tweede klas (ongeveer €11-15, bronnen lopen uiteen). Waar die route vroeger een dagritje over bergwegen was, is het nu een tussenstop die je zonder nadenken inbouwt.

Exacte vertrektijden noem ik hier bewust niet: die veranderen geregeld en verschillen per dag. Check de actuele dienstregeling in de LCR-app zodra je gaat boeken. Het patroon is meestal een paar treinen in de ochtend en een paar in de middag.

Doorreizen naar China met de trein

Er rijdt dagelijks één doorgaande trein tussen Vientiane en Kunming, die er ongeveer 9,5 uur over doet en in tweede klas omgerekend zo'n €65-70 kost. Bij de grens stap je twee keer uit, mét al je bagage: eerst voor je uitreisstempel in Boten, daarna een paar minuten verderop nog een keer voor de Chinese immigratie en douane in Mohan. Reken op 45 tot 90 minuten grensgedoe, dat zit al in de reistijd verwerkt.

Andersom, vanuit China Laos in per trein, zit er een addertje onder het gras: bij deze grensovergang krijg je géén visa on arrival. Je moet vooraf een e-visum regelen, anders sta je in Mohan mooi te kijken. Hoe dat werkt, en welk digitaal inreisformulier je sowieso minstens 3 dagen van tevoren moet invullen, lees je in de gids over het visum voor Laos.

De trein is kortom geen reden meer om Laos over te slaan, maar juist een reden om er te beginnen. Kijk voor wat je in Luang Prabang en Vientiane moet doen in de aparte gidsen, en onthoud vooral dit: boek je ticket zodra de verkoop opent, en laat je vape thuis.